Зәйнең туган як тарихын өйрәнү музее

Тасвирлама:
Музей I нче гильдия сәүдәгәре Иван Никифорович Бекетовның элеккеге сәүдә һәм торак йорты бинасында урнашкан.
Адресы:
Зәй шәһәре, Орджоникидзе урамы, 55

Музей бинасы — 1нче гильдия сәүдәгәре И. Н. Бекетовның 1902—1903 елларда төзеткән сәүдә (беренче кат ) һәм торак (икенче кат) йорты — төбәк дәрәҗәсендәге архитектура һәм тарих һәйкәле. Кызыл кирпечтән ике катлы итеп төзелгән бина. Икенче катка киң һәм текә агач баскыч алып менә. Музей бинасы каршында сәүдәгәр И. Н. Бекетовның кибете булып хезмәт иткән биналар тора. Музейдан якынча 50 метр читтәрәк Кызыл мәйдан урамында 1826 елда корылган Хач торгызу чиркәве (рус. Крестовоздвиженская церковь) православие чиркәве һәм 2017 елда төзелгән «Билал» мәчете биналары кара-каршы урнашкан. Кызыл мәйдан урамынннан Зәй сусаклагычының яр буена төшәргә мөмкин. Бинаның гомуми мәйданы 281,3 кв.м., экспозиция-күргәзмә мәйданы ― 222,0 кв.м., фондлар саклау өчен мәйдан ― 21,0 кв.м. Музейда 8 күргәзмә залы бар. Музейның төп фондында (2021 елның 1 гыйнварына) 14 105 саклау берәмлеге, фәнни-ярдәмче фондта 2 074 саклау берәмлеге: экспонатлар арасында сәнгать, этнография, графика, сынлы сәнгать, нумизматика, археология, кораллар коллекциясе бар. Музейда ике даими экспозиция эшли: «Зәйнең борынгы тарихы», «Хәтер залы». «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында туган ил өчен гомерләрен биргән Зәй улларына һәм кызларына» һәйкәле (авторы - рәссам М. М. Голов) музей карамагында.